TÜBA, COP31 için 2035 hedeflerine yönelik bilimsel yol haritasını sundu. Rapor, iklim değişikliğiyle mücadelede enerji, sanayi ve şehirleşme gibi alanlarda somut öneriler içeriyor.
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBA), 31. Taraflar Konferansı (COP31) için hazırladığı raporla iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik bilimsel politika önerilerini kamuoyuyla paylaştı. Rapor, 2035 Küresel Uygulama Hedefleri doğrultusunda çevre, enerji, şehircilik, sanayi, eğitim ve finans gibi kritik alanlarda uygulanabilir yol haritaları ve somut eylem planları sunuyor.
TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, COP31’e ev sahipliği yapmanın Türkiye için önemli bir sorumluluk olduğunu belirtti. Uzun yıllardır iklim değişikliği, enerji ve sürdürülebilir kalkınma gibi konularda yürütülen disiplinler arası çalışmaların raporun temelini oluşturduğunu vurgulayan Şeker, iklim krizinin yalnızca çevre politikalarıyla değil, bilim, teknoloji ve uluslararası iş birliğiyle aşılabileceğini söyledi. Raporun, karar vericiler için COP31 sürecinde bilimsel bir referans niteliği taşıdığını ekledi.
Şeker, bilimin iklim kriziyle mücadelede en güvenilir rehber olduğunu ifade ederek, raporun bilim insanları, politika yapıcılar ve uluslararası kuruluşlar arasında ortak bir anlayış geliştirmeyi hedeflediğini belirtti. Yapay zekânın erken uyarı sistemlerinden enerji yönetimine kadar birçok alanda iklim mücadelesini hızlandırabilecek bir araç olduğunu ancak bu teknolojilerin etik ve insan odaklı geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca, çevresel krizlerin savaşlar ve doğal kaynakların sürdürülemez kullanımından da beslendiğini, kalıcı çevresel sürdürülebilirliğin kalıcı barışla mümkün olabileceğini kaydetti.
Rapor, COP31 Başkanlığı’nın 2035 Küresel Uygulama Hedefleri’ne bilimsel dayanak sağlamak amacıyla hazırlandı. Mevcut sorunların temelinde teknoloji eksikliğinden çok, uygulamanın yavaş ilerlemesi ve ülkelerin finansman ile kurumsal kapasite desteğine ihtiyaç duyması yattığına işaret ediliyor. TÜBA, mevcut bilgi birikimi ve teknolojilerle hangi küresel iklim hedeflerinin gerçekleştirilebileceğini analiz ediyor.
Çalışma, elektrifikasyon, sıfır atık, metan azaltımı, iklime dirençli şehirler, döngüsel sanayi, iklim eğitimi ve iklim finansmanını hayata geçirecek bir model üzerine odaklanıyor. Rapora göre, küresel enerji tüketiminde elektriğin payının 2035’e kadar %35’e çıkarılması hem teknik hem de ekonomik olarak mümkün görünüyor. Bunun için yenilenebilir enerjinin payının artırılması, fosil yakıt kullanımının azaltılması ve enerji depolama yatırımlarının hızlandırılması gerektiği belirtiliyor.
Atık yönetimi konusunda ise rapor, bertaraftan çok kaynak kullanımının yeniden tasarlanması gerektiğini savunuyor. Geri kazanım yatırımlarının karbon emisyonlarını düşürdüğü Türkiye örneğiyle belirtilirken, asıl dönüşümün atık oluşumunu azaltan döngüsel ekonomi politikalarıyla sağlanacağı vurgulanıyor. Şehirleşme başlığında, enerji verimliliği yüksek yapıların yaygınlaştırılması, mevcut binaların dönüştürülmesi ve yapay zekâ destekli enerji yönetimi gibi konuların kritik önemi ele alınıyor. Sanayi bölümünde ham madde kullanımının azaltılması ve temiz üretim teknolojilerinin yaygınlaştırılması hedeflenirken, döngüsel malzeme kullanım oranının 2035’e kadar %15’e çıkarılması amaçlanıyor. Eğitimde ise iklim değişikliği konusunda toplumun tamamına ulaşacak yaygın eğitim programlarının teknoloji ve finans kadar önemli olduğu ifade ediliyor.
Yorum Yap