Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Sapanca Gölü Eylem Planı kapsamında 6 ana eylem ve 12 tedbir belirlendiğini açıkladı. Yumaklı, bu tedbirlere yönelik planlamanın yapıldığını ve beş yıl içinde yaklaşık 25,5 milyar liralık yatırımın yalnızca bu eylemin kapsamındaki hususların hayata geçirilmesi için yapılacağını söyledi.
Adapazarı Kültür Merkezi’nde düzenlenen Sapanca Gölü Eylem Planı Tanıtım Toplantısı’nda konuşan Yumaklı, dünyada tatlı su kaynaklarının yalnızca yüzde 2,5’ini oluşturduğunu, bunun da yüzde 1’inin kullanılabildiğini belirtti. Dünya nüfusunun yarısından fazlasının kentlerde yaşadığını hatırlatan Yumaklı, dünyada 2 milyar 200 milyon insanın temiz suya erişim sorunu yaşadığını ifade etti.
Türkiye’de Su Stresi ve Kişi Başı Su Miktarı
Yumaklı, Türkiye’de kişi başına düşen kullanılabilir su miktarının 1313 metreküpten 1297 metreküpe gerilediğini aktardı. Değişen iklim koşullarının yağış rejimlerinde düzensizliğe, kuraklığa, sel ve taşkınlara yol açtığını belirten Yumaklı, sorunun artık suyun azalıp azalmayacağı değil, suyun nerede, ne miktarda ve hangi temizlik ve saflıkta bulunabileceği olduğunu söyledi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Temiz su kaynaklarına erişim bir beka meselesidir” sözlerini anan Yumaklı, bu doğrultuda 10 yıllık Ulusal Su Planı’nın uygulamaya alındığını bildirdi. Bakan, su verimliliğinin çalışmaların merkezine yerleştirildiğini ve kurumlar için mavi, yeşil ve turkuaz olmak üzere üç kademeli su verimliliği belgesi uygulamasına geçildiğini kaydetti.
Tarımda Su Kullanımı ve Sulama Desteği
Yumaklı, suyun yüzde 77’sinin tarımsal üretimde kullanıldığını belirterek üretim planlamasının önemine dikkat çekti. Basınçlı sulama sistemlerinin kullanımı için yüzde 70 hibeyle devlet desteğinin sürdüğünü açıkladı.
Taşkın Yönetimi ve Sapanca Gölü’nün Durumu
Yumaklı, 25 havzada taşkın yönetim planlarının tamamlanarak uygulamaya alındığını, Sapanca Gölü’nü besleyen derelerde risk analizi yapıldığını söyledi. Ekim ayı başından itibaren 15 ilde yaşanan taşkınlara 485 iş makinesi ve ağır ekipmanla, 772 personelle müdahale edildiğini belirtti.
Sapanca Gölü’nün hem içme hem kullanma suyu açısından önemine değinen Yumaklı, gölün mevcut durumundan daha kötüye gitmesi halinde Kocaeli ve Sakarya’daki sanayi bölgesinin işlevini sürdüremeyeceği uyarısında bulundu. Son yağışlarla göl seviyesinin yükselmesinin yanıltıcı olmaması gerektiğini vurgulayan Yumaklı, bölgede sıcaklık artışının 4 derece, yıllık toplam yağışların ise yüzde 5 düşüşün öngörüldüğünü ifade etti.
Eylem Planı ve Yatırımlar
Yumaklı, 2025 yılında Sapanca Gölü’nde yaklaşık 72 milyon metreküplük su azalımı yaşandığını, bunun yüzde 22’sinin buharlaşmadan kaynaklandığını açıkladı. Eylem planının su, gıda ve ekosistem bağlantısallığında göl yönetimi, su güvenliği ve verimliliği ile veri temelli yapay zeka destekli karar mekanizmasını kapsadığını belirtti. Planla havzaya yılda yaklaşık 114 milyon metreküp su kazandırılmasının hedeflendiğini söyledi.
Kocaeli İhsaniye Barajı’nın isale hattı ve arıtma tesisinin tamamlandığını, içme suyu verilmeye başlandığından beri Sapanca Gölü’ndeki stresin azaldığını aktaran Yumaklı, Ballıkaya Barajı’nın 2027’de su tutmaya başlayacağını ve Avcıdere Barajı Sulaması ile İçme Suyu Projesi’nin gelecek dönemde yatırım programına alınacağını bildirdi. İçme suyu şebekelerinde kayıp ve kaçakların yüzde 25’e düşürülmesiyle yıllık 16 milyon metreküp tasarruf sağlanacağını ekledi.
Yumaklı, gölün su miktarı ve kalitesinin yapay zeka destekli modellerle takip edilmeye başlandığını, verilerin Akıllı Su Yönetimi Sistemi’ne aktarılacağını ve paydaşlardan oluşan Bilim Kurulu’nun durumu anlık izleyeceğini söyledi. Toplantının ardından Bakan Yumaklı ve katılımcılar “Sapanca Gölü Eylem Planı” sergisini gezdi.
