OVHIPEC-1 çalışmasının uzun dönemli verileri, ameliyat öncesinde kemoterapi gören seçilmiş evre III epitelyal yumurtalık kanseri hastalarında cerrahiye sıcak kemoterapi eklenmesinin yaşam süresini artırdığını ve hastalığın ilerleyişini geciktirdiğini gösteriyor.
Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, bilimsel araştırmalara yansıyan bu tablonun her over kanseri vakasında geçerli olmadığını bildiriyor. Tıp dilinde HIPEC olarak geçen hipertermik intraperitoneal kemoterapi seçeneğinin rutin bir yaklaşım sayılamayacağını ifade eden Kahramanoğlu, tekniğin yalnızca uygun şartları taşıyan hastalarda ve doğru planlamayla uygulandığında cerrahiyi tamamlayıcı nitelik taşıdığını vurguluyor.
Sıcak kemoterapinin cerrahi ameliyattaki işlevi
Karın zarına ve organ yüzeylerine yayılım gösterebilen yumurtalık kanserinde cerrahi müdahale genellikle over dokusunun çok ötesine geçiyor. Sıcak kemoterapi işlemi ise ısıtılan kemoterapi ilacının cerrahi sırasında özel tertibatla karın boşluğunda belirli bir müddet sirküle edilmesiyle icra ediliyor. Gözle fark edilen tümörlerin ameliyatla alınmasının ardından tatbik edilen sistem, gözle seçilemeyen mikroskobik kanserli hücreleri temizlemeyi amaçlıyor. Kullanılan ilacın türü, solüsyonun ısısı ve devridaim süresi mevcut protokollere göre belirleniyor.
Uygulamanın sınırlarına değinen Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, sıklıkla yapılan bir yanlışı şu ifadelerle düzeltiyor: “Sıcak kemoterapi, ameliyatta çıkarılması gereken tümörlerin yerine geçen bir yöntem değildir. Cerrahiyi tamamlayabilir, ancak yetersiz tümör temizliğini telafi edeceği düşünülmemelidir. Ameliyat sonrasında gerekli olan diğer kemoterapi tedavilerinin de yerini tutmaz.”
Tümör temizliği ve risk dengesi
Cerrahi müdahalelerde temel gayenin hastanın hayati dengesini sarsmadan görünür tümör kitlelerini eksiksiz almak olduğunu bildiren Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, yaklaşımını şöyle detaylandırıyor:
“Amacımız, güvenli biçimde gözle görülür tümör bırakmamaktır. Bunun için karın içindeki hastalığı bir bütün olarak değerlendirmek gerekir. Bazı hastalarda bağırsak, diyafram yüzeyi veya diğer bölgelerdeki tümör odaklarının da çıkarılması gerekebilir. Her aşamada tümörün temizlenmesi kadar hastanın güvenliğini ve ameliyat sonrası iyileşmesini de gözetiyoruz.”
Hastalığın ilk defa nüksettiği, platin içerikli tedavilere yanıt alınan ve tümörün cerrahiyle tümüyle çıkarılabildiği seçilmiş kişilerde de yaşam süresi açısından olumlu bulgular bildiren araştırmalar yer alıyor. Ancak bu tabloda ciddi yan etkilerin yükseldiği gözlendiği için olası fayda ile tehlikelerin beraber tartılması şart koşuluyor. Kahramanoğlu, bu verilerin genele yayılamayacağını, hastanın böbrek sağlığının, genel direncinin ve operasyonun büyüklüğünün hesaba katıldığını ifade ediyor. Güncel ASCO kılavuzu da operasyon öncesi kemoterapi almış, böbrek değerleri ve genel sağlığı uygun evre III vakalarda yöntemin operasyon sırasında masaya getirilebileceğini onaylıyor.
Ameliyat öncesi başlayan kapsamlı planlama
Tedavi sürecinin kişiye özel yürütülmesi gerektiğini dile getiren Kahramanoğlu, karar aşamasını şu şekilde paylaşıyor: “Bir tedavinin uygulanabiliyor olması, o hasta için mutlaka gerekli olduğu anlamına gelmez. Önce bu uygulamadan beklediğimiz yararı belirliyoruz. Sonra olası yan etkileri ve hastanın sağlık durumunu birlikte ele alıyoruz. Kararı, hastamıza seçenekleri açıkça anlatarak veriyoruz.”
İleri evre durumdaki hastalarda sürece doğrudan cerrahiyle başlanabileceği gibi, kimi durumlarda önceden kemoterapi verilmesi kararlaştırılabiliyor. Bu kritik ayrımın jinekolojik onkoloji uzmanınca yapılması gerekiyor. Kapsamlı operasyonlar yetkin bir cerrahi pratiğin beraberinde anestezi, medikal onkoloji, yoğun bakım ve ameliyat sonrası bakım birimlerinin koordineli çalışmasını gerektiriyor. Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, nihai amacın ameliyatı tamamlamaktan öte, tüm tedavi yolculuğunu kusursuz planlamak olduğunu belirterek, doğru zamanda yapılan cerrahinin ve bilimsel dayanağı olan sıcak kemoterapinin değerine dikkat çekiyor.
